Trancazos (poema de Higinio F. de la Vega)

Dous médecos famosos,
De parróquea e de cartos moi ganosos,
Pr'acabal-o trancazo dinll'a todos
Que beban augardente pol-os codos.
Este consello en certa pobraceón
Colleron y-achispáronse con ron,
E caendo despois por todos lados
Afeito andaban todos derrangados,
Y-houbo pernas partidas,
Cabezas con trescentos mil feridas,
Frentes escalazadas,
Y-en fin, que pra contadas
Non son todal-as cousas que pasaron,
E recordos afellas ben deixaron,
Pois vese n-aquel pobo,
Qu'o que n'é cox'ou manco é médeo bobo:
Esto proba, leutor, qu'é unha verdá
Qu'hai romédeos pior qu'a enfermedá.

Ouviu á un rapaz dicir
Qu'en Londres y-aló mais lexos
Matab'o dengu'ás presoas
Por dúcias y-hastra por centos,
E como en Galicia o nome
De dengue o trasno lle deron,
O bon d'o rapaz á casa
Chegou cuase que morrendo
C'o susto e berrou: mi madre
Diz qu'en Londres y-outros puebros
Sin podel-o romedear
Vai levando a xent'o demo.

Peps d'as Festas

Publicado en el número 17 de A Monteira el 25/01/1890.

Cantares de Lugo (poema de Higinio F. de la Vega)

O Municipio de Lugo
Parez un xardín de frores,
Composto de Concexales
De moi vareados coores.

Venden troitas n-as tabernas
E n-os mercados n-as hai:
¿Podram'o Siñor Varela
Este mistéreo espricar?

Sigún dicen malas lingoas
Ô pan lle quitan d'o peso,
E fan ben, que pra pesado
Abonda ben o Auntamento.

Tanto cheira o mexadeiro
Qu'hai d'Hospital mesmo â porta,
Que llo encomendo de veras
Ô concexal Sr. Roca.

S'hai algún goapo que queira
Seu valor probar, que vaia
Á praza de S. Fernando
E percure atravesala.

Se queres ouvir burradas,
N-a porta d'a Catredal
Ponte cando san d'a misa
Qu'hai â hora d'o xantar.

¡Vallame Dios! e que modas
Veñen agora por Lugo,
Ándanbos as siñoritas
Co-a cara chea d'engrudo.

Entre melruza e sardiñas
Anda sempre D. Xosé.
Moito mira; pro os asentos
Por debaixo non-os ve.

Revendedeiras de Lugo,
Andade sempre novenas,
Pro que non fagan alcalde
Ô Direutor d'A Monteira.

Dicen qu'en Lugo n'hai auga;
Quen di tal é mintireiro,
Qu'hastra por viño, e por xunto,
Nol-a dan os taberneiros.

Catro cousas hai en Lugo
Moi dinas d'adimirar:
O matadeiro, o alumbrado,
O mercado y-o Hospital.

Pra bon múseco, Xan Montes;
Pra somanáreo, A Monteira,
E pra rapaz infiliz,
Ninguen cal
                     Pepe d'as Festas

Publicado en el número 16 de A Monteira el 18/01/1890.

As miñas filicitaciós (poema de Higinio F. de la Vega)

Non morrín, gráceas a Dios,
Como algún sei que desexa
—Y-o chasco, s'é por herdarme,
Ha ser ben grande abofellas—.
Non morrín ainda e ben forte
Cheguei ô ano noventa.
Y-anque son desconecido,
Y-anque mal moitos me queiran
E me poñan car'a fosca
Porqu'a verdá digo enteira,
O certo é qu'houbo presoas
Ben aducadas y-atentas
Qu'ô empezal-o ano que corre
Envïaronm'as traxetas,
D'as que conta vou a dar,
E perdoenm'a inmodéstea
Os amabres suscriutores
D'o somanáreo A Monteira.

Sin orden e sin concerto,
Escagalladas n-a mesa,
Teño, sin dicir mintira,
Algunhas mais de trescentas.
E como canso siría
Facel-a lista compreta,
Vou tan soílo d'unhas cantas
A acuparme y eso á presa.
A pirmeira que tropezo
É dunha siñora sérea,
Que quere vir pr'este pobo
E naide casa ll'arrenda,
Anque pareza mintira,
E diz: "A Pepe d'as Festas
Electricidade un ano
de fertuna lle desexa".
Como ven os meus leutores
Este cuase me tutea.
Outra, tamén expresiva
Fírmana "Váreas aceras
Que lixosas xa fai tempo
Están co-a lama e as pedras".
A calle d'o Buen Jesús
Dam'as gráceas y-a Lameda
Ô filicitarm'as páscoas
Encárgame no-na esquenza.
A Cañeria, diz outra,
E pas'o nome anqu'é léria,
N-a compaña d'as pinchorras
E d'os lagartos qu'encerra,
Desexa un ano filiz
Ô Siñor Pepe d'as Festas.
A Muralla non m'esquence,
Anqu'a probe xa vai vella,
E de calexós e rúas
Recibín mais de corenta,
Todas pidind'o favor
De que diga n-A Monteira
Seis ou sete palabriñas
Pra-qu'outr'ô fin as entenda.
Non m'estendo mais por hoxe
Que xa vai largo; pro entendan
Que lles qued'agradecido
A todos
             Pepe d'as Festas

Publicado en el número 15 de A Monteira el 11/01/1890.

Volt'e dalle (poema de Higinio F. de la Vega)

Según voces que corren
Por tod'o pobo,
Según contan e dicen,
Según o que óio;
Un novo Alcalde
Pol-o noso Auntamento
Pronto ha nombrarse;

Mais parece qu'a cousa
Non é sinxela,
Pois que váreos pretendan
Collel-a breba;
E divididos
Andan os concexales
En dous partidos.

S'a min me deran creto,
Se tan amabres
Foran, e duas palabras
Soilo escoitarme
Eles quixesen,
Un consello aplicabre
Poida lles dese;

Pro a spranza non teño,
¿Como hei de tel-a,
Se fuciños me puxo
De vara e tércea
Don... non-o digo,
Un concexal qu'é... vamos
Moi conocido,

Tan soilo porque tíven
Estrevemento,
De darlles outro día
Certos consellos;
Sin ter presente
Qu'eles son igoales
Á demais xente?

Mais anque non m'escoiten
Anqu'os ouvidos
Cerren, hei de falarlles,
E s'é preciso,
De cén maneiras,
Berrando hei d'atordirlles
As súas moleiras.

É perciso, siñores,
Mirar con calma,
A quen vades agora
Meter en varas;
Que logo arregro
Non ten a cous'afellas
Por moito tempo.

Pensade qu'algún día,
Chovendo fogo,
A cinza d'a Pentápolis
Redux'os pobos.
Como castigo,
Os pecados d'aqueles
Homes malinos.

Y-antes de dal-o voto,
Co-a vos'almoada
Consultade, amantiños.
Mirai que causa,
Os herros vosos,
Poden ser de castigo
P'aqueste pobo.

Ensaminad'a hestórea
D'os personaxes,
Que c'o pirmeiro sito
Queren chantarse;
Y-o qu'o mereza,
Votade logo todos,
Votad'a presa.

Que s'este paso dades
Con bon acerto,
Han logo bendicirvos
Todos afeito.
¡Ai! non vos ceguen
As pormesas, mirade
Que montos menten,

Que cand'os homes queren
Consiguir algo,
Non, en mintir de cote,
Poñen roparo;
Y-ô pouco tempo,
As pormesas, mintiras
San, como tempros.

O ben d'os demais, todos
Dicen que buscan;
Mais o ben qu'eles queren
Dase n-as úrnias,
Y-os vosos votos,
Sirvirán, pra que crêza,
De bon abono.

Non vos digo mais nada.
Pra qu'entendades
Ben vos vasta qu'o esposto
Y-agor'adiante;
Non vos dobredes
E votade... nas úrnias
A quen debedes.

Pepe d'as Festas

Publicado en el número 12 de A Monteira el 21/12/1889.

¿Cómo saber la edad de un árbol?

Mirando cuántos circulitos tiene su tronco.

(Lástima que para hacer esto haya que matar el árbol).

Consellos d'amigo (poema de Higinio F. de la Vega)

Valentes; mais que digo, Concexales,
Aier simpres mortales,
Hoxe alevados, pol-o mor d'os votos,
D'a nave en qu'afogamos, a pilotos;
Serés inviutos qu'o valor probado
Tedes, cal outro Alfonso n-o Salado,
En Lugo y-aló lexos,
N-os vareados colexos
En que loitastes con valor e brío,
Sin med'os lobos, sin temor ô frío,
En cabalo ou á pé sempre marchando,
E votos mañosiños apañando;
Escoitade unha súprica, un consello,
Qu'anque non ven d'un vello,
Ôs rapaces ás veces se ll'acurren
Cousas que non a moitos que descurren.

Non vos cegue xamais o honor sublime
De chegar onde vos, pois fora un crime;
Non vos ceguen-as gróreas mundanales,
Qu'así como sinales
Nunca quedan d'a bretema n-o espáceo,
Nin d'aurora tampouco o cór rosáceo,
Cando quedés cesantes,
Volveredes a sel-o qu'erais antes:
Simpres particulares,
Xefes tan soilo aló n-os vosos lares;
Non olvidedes, non, qu'o intrés d'o pobo
N-as vosas maus terés e que n'é novo,
Que moitos que pormesas non fixeron
Ô subir ¡ai! d'aquelas s'esquenceron;
Non olvidedes, non, nacesidades
Qu'a vista sempr'están; qu'o que fagades
Én logar tan honroso y-alevado,
Con durez'algún día ha ser xuzgado.
O pobo ¡miña prenda!
Xa moi cansado de que naid'o atenda,
que naide por él intrés se tome,
de qu'entre tantos n-alcontras'un home;
Cansado d'aguantar a personaxes,
Sin duda bos alhaxes,
Puxo en vos a mirada
—Ou fixéronlla por; mais non val nada—
E seria en verdá cousa terribre,
Dende logo, en vosoutros emposibre,
Qu'as spranzas risoñas e douradas
Qu'hoxe pomos en vos fosen buhadas.
Ven está que asistades moi pranchados
A procesiós formados,
De maceiros e gardas precedidos,
De gala todos, como vos vistidos;
Ven está que framantes, de lavita
Asistades a donde vós dan cita,
Co-a medall'ô pescozo
Y-amostrando n-a cara o voso gozo;
Mais así, cal dreitiños alí iredes,
Sin tocar n-as paredes,
Nin lixar, pol-o tant'o traxe novo,
Tamen eixix'o pobo
Que dreitiños marchedes, cando xuntos
Os vitales asuntos
Pr'este pobo esquencido descutades,
E sin lixarvos logo resolvades;
Que pensedes n-o moi xusto castigo
D'algús que s'esquenceron d'o que digo.
Mirade qu'esa mancha nunca pasa,
Antes s'estende, cal so fose grasa,
E pensade dempois qu'han rirse todos
Si levades n-os codos,
N-o peito d'a lavita ou n-a corbata,
A sinal que delata.
Sodes novos algús, sodes galantes,
De fegur'agraceada y-alegantes
E querer non habedes qu'as rapazas
En vos descubran trazas,
O pasear pol-as tardes n-o Cantón,
De pringue n-o gabán ou pantalón.
Limpos sempre, moi limpos, señ'o lema
Como foi d'estos malos versos tema,
E si limpos saides d'aquel Pazo...
Ei darvos un abrazo,
Y-ei pidir qu'ou en mármoles ou bronces
Sexa grabado voso nom'estonces.
Perdonádeme qu'hoxe mais non diga,
Qu'anque pouco e mal feito... tenvos miga.

Pepe d'as Festas 

Publicado en el número 10 de A Monteira el 07/12/1889.

Si tiene usted problemas de memoria y no ha sido evaluado...

Es que no recuerdo si he sido evaluado.

"Bartleby, el escribiente"

Preferiría no leerlo.

¡De xusticia! (poema de Higinio F. de la Vega)

D'unha casa pr'autra
Sin estarse quedo,
Non digo un menuto,
Siquera un momento,
A todos saúda
Sacand'o sombreiro,
Y-a todos lles fala
surrindo e contento.
A un as maus colle
Pra darll'un aperto,
A aquel cham'amigo
Y-hastra compañeiro
E sempre pormesas
Douradas facendo,
A todos ofrece
Distinos afeito,
Milloras que sempre
Serán un proieuto,
Etcétera etcétera,
Por non perder tempo,
E por tantas voltas,
Por tantos paseos,
Que dá porque todos
D'o qu'él non, gocemos,
Esto é, d'unha vida
De paz e sosego.
Tan soilo nos pide
—Ben pouco é, por certo—,
Qu'ôs seus amigorios
O voto ll'es demos.
Feguras d'a hestorea,
Que tanto venero,
¿Que sodes ô lado
D'homiños... tan reutos,
Que tod'ô pospoñen
O ben d'os alleos?
¿Que sodes, decide?
Ladrós de loureiros,
De fama e de groria,
Que non mereceron
As vosas palabras
Nin os vosos feitos.
Deixade qu'os nomes
D'as tumbas borremos,
Qu'as vosas estautas
Pedazos pequenos
Caendo se fagan
Ou polvo, qu'o vento
Esparza n-a terra
Y arrastr'ô deserto.
E vos ¿que facedes,
Sábeos arquiteutos?
Sobr'eses anacos
Que sembrados vexo,
De pedras ou bronces,
Que foron soberbos,
Xa pazos, xa estautas,
Sen darvos sosego,
Alzad'outros novos
Que sexan eternos.

Pepe d'as Festas

Publicado el 30/11/1889 en el número 9 de A Monteira.

Detenido el Dúo Dinámico por pedófilos