Pilar S. Pradas es una persona muy polifacética, que desarrolla un montón de actividades relacionadas con el mundo de la cultura: correctora de libros, traductora de películas, organizadora del festival de cine Imagineindia, locutora de radio, pintora... Empezamos hablando de cine porque yo la conocí por su relación con este mundillo.
Nos comenta que siempre le ha encantado el cine: "Lo que pasa es que cuando yo era pequeña apenas había posibilidades de ver cine de otros países, solo se veía cine español de barrio y alguna estadounidense. Este interés se me amplió cuando empezó a haber salas alternativas. Por ejemplo, recuerdo ir a Alphaville, los cines que ahora son Golem, hace unos quince años. Antes no había mucho donde elegir, pero empecé a ir al centro coreano, al centro ruso...".
En cuanto a cómo empezó a subtitular películas, nos dice: "conocía al creador y director del festival Imagineindia (Qazi Abdur Rahim, cuya vida sería digna de otro retrato -nota del escritor-), era amigo mío. Yo acudía al festival como espectadora, porque siempre he tenido interés por conocer otras culturas y me di cuenta de que muchas veces los subtítulos tenían fallos, probablemente porque estaban traducidos por no nativos y, como soy correctora de textos, me ofrecí a corregirle los subtítulos y ese fue mi primer trabajo de corrección en cine. A raíz de eso, seguí colaborando con él y en un momento me dijo que estaba agobiado de tiempo y si quería hacer más labores para el festival, como convertir el formato de los DVDs, encargarme de las relaciones con la prensa, ir a la ECAM a presentar películas, me consultaba mi opinión a la hora de programar películas... y cada vez fui adquiriendo más atribuciones. En las últimas ediciones del festival, me encargo de ir a recbir a los directores extranjeros al aeropuerto, llevarlos al hotel, cenar con ellos, me ocupo de las ruedas de prensa, el año pasado presenté la ceremonia de clausura, hago tareas administrativas... El festival empieza todos los años en Madrid y luego va en gira por Barcelona, Zaragoza, Granada y otras ciudades. Empezó en 2001, así que esta es la décimo quinta edición".
Aquí se hace necesario hablar, aunque sea brevemente, de la historia del festival. Sobre su origen, Pilar nos comenta que Abdur fue un día al cine Doré a ver una película india y, como él sabía tanto español como la lengua original, se dio cuenta de que tenía errores en la traducción, así que fue a hablar con la gente de la Filmoteca y se ofreció a supervisar la traducción de las películas indias gratuitamente. "La cosa fue a más y, como vio que la gente tenía curiosidad por ver otro tipo de cine, organizó Imagineindia para dar a conocer el cine indio (pero no de Bollywood). Tras organizar las primeras ediciones, se dio cuenta de que, exceptuando el cine clásico, no había tantas cosas en el cine indio de calidad en un año, así que decidió crear más secciones (cortos, documentales...) y abrirlo a otras filmografías, principalmente de Asia y Australia. A habido ediciones mejores y peores, con más y menos presupuesto".
Nos habla de su labor de corrección de textos: "Yo estudié Publicidad y Relaciones Públicas, pero nunca he ejercido porque me gustaba la parte creativa pero no la de marketing. Me di cuenta de que no valía para eso, pero como siempre me ha gustado mucho la literatura, me presenté a las pruebas para ser profesora de español y me saqué el título universitario de experta en Español para Extranjeros. Luego me dio por la corrección y seguí estudiando y me hice correctora, porque me gustaba mucho leer y ya tenía mucho dominio de la gramática. También estudié grafología, porque soy muy curiosa y siempre me ha llamado la atención cómo la forma de escribir refleja la personalidad, pero esto lo hice por satisfacción personal, pues nunca me he dedicado profesionalmente a hacer informes grafológicos. Lo que pasa con la corrección es que es un trabajo que no puedo estar haciendo ocho horas seguidas. Tienes que estar como máximo dos y, en obras muy complejas, menos. Me ocurre como los profesores cuando corrigen exámenes de sus alumnos".
Pero quizá la gran pasión de Pilar sea la pintura: "Empecé hace muchos años, casi desde que era una niña. Yo era como la chica del libro y la película La chica de la perla,
que colocaba las hortalizas en orden según su color. Yo hacía lo mismo
con la ropa, las pinturas Alpino... Siempre me ha atraído más el color
que el dibujo. Iba a una academia y a otra y en todas te ponían a
copiar bodegones o algo similar y eso me aburría, hasta que empecé a ir
con un maestro que me decía que había que dejar fluir los estados de
ánimo y es cómo la pintura te va llevando y ahí descubrí la libertad de
la pintura. Desde entonces puede ser que vea una fotografía y me
impresione, pero no la copio. La miro unos días, luego la ejo de mirar
unos días más y luego dibujo lo que me queda, la impresión".
Háblanos de tu trabajo en la radio: "Todo en la vida está interrelacionado. Yo estaba en un grupo de pintura y a raíz de eso conocí a un pintor de Castellón que también ha sido actor y escribe libros y me pidieron que le corregiera un libro. Este pintor es muy amigo de una chica que trabaja en Radio Fórmula Hit Castellón y necesitaban a alguien que hiciera una colaboración de cine y como estaba con Imagineindia, me lo pidieron a mí. Los jueves por la nohe tengo una sección en el programa "Leonor de Noche", que lo presenta una peruana que tiene muchos seguidores. Aunque se emite en Castellón, la emisora está aquí en Madrid. Mi sección se llama "Charla de cine" y hablo de los ciclos de la Filmoteca, de la última película que he visto, de Imagineindia, vamos, de lo que quiero".
En resumen, Pilar lleva el arte a todos los aspectos de su vida, porque también hay que añadir que va a clases de tango, arregla su propia ropa, le encanta cocinar y hace cuentacuentos.
Mostrando entradas con la etiqueta Pintura. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Pintura. Mostrar todas las entradas
lunes, 4 de abril de 2016
jueves, 31 de marzo de 2016
Hoy con... Gastón
"A todos los grandes pintores los encuentro mentirosos"
Conocí al chileno Gastón por casualidad cuando fui a su lavandería, sita en el madrileño barrio de Lavapiés, a lavar la cubierta de un sofá y descubrí con sorpresa que el local estaba lleno de cuadros. Le pregunté si los pintaba él y me dijo que sí y en seguida me pareció una interesante entrevista para este blog: el lavandero-pintor. Claro que entonces no tenía la sección "Hoy con...", que le viene como anillo al dedo a esta historia. Aprovechando que el magnífico fotógrafo Javier Suárez necesitaba unas fotos de un artista latinoamericano para una exposición para PhotoEspaña (ni más ni menos), se nos ocurrió hacerle esta entrevista.
![]() |
| Gastón en su lavandería-estudio |
Gastón nos cuenta la historia de su vida:
¿Cómo empezaste a pintar? "Nací en Alto Jahuel, en la provincia de Santiago, en 1942. La primera pintura que hice fue cuando tenía doce años. Fue algo casual. Pesqué un salmón y tenía las manos manchadas de sangre. Toqué con ellas una piedra, dejé la huella e hice unos garabatos. Siempre he sido muy mañoso. Por ejemplo, a los ocho años construí mi primera cámara fotográfica. La hice de cartón. No sirvió, pero bueno. A los 16 años ya era fotógrafo con experiencia profesional. La fotografía entonces era en blanco y negro. Yo la viraba a sepia y la pintaba por encima al óleo. Después empecé a experimentar. Aunque sé dibujar, no me gusta lo figurativo sino que me encanta lo abstracto. No pasan 72 horas en mi vida sin que pinte algo. Después me gusta mirar mi obra y ver por qué razón he llegado a hacer una cosa determinada".
¿Cuándo viniste a España? "Salí de Chile en 1989 y en 2000 me vine porque siempre añoré España. Desde que llegué me dediqué a ser fotógrafo freelance y de publicidad. Hace diez años monté este negocio. No podía montar un estudio fotográfico porque ya no estaba en voga y tampoco podía montar una agencia".
¿Cómo se te ocurrió la idea de combinar el negocio de lavandería con la exposición y venta de pintura abstracta? "Al dueño del local se le ocurrió la idea de montar una lavandería y pensé que, a la vez, podía montar aquí mi espacio para pintar, porque pinto aquí, en estas mesas, de noche. Todos mis cuadros están hechos de noche por dos razones obvias: porque para ello necesito estar solo y solamente dedicado a la pintura. En cuanto montamos la lavandería empecé a pintar y exponer mi obra aquí. A la gente le llama la atención y le gusta que esté expuesta mi obra y, si dispongo de tiempo, les enseño mi colección y les dejo fotografiar, porque creo que el arte debe ser libre. Me gusta el arte. ¿Por qué no dejar que otros lo disfruten?".
¿Vendes mucho? "No, poco, porque si no eres conocido es difícil vender. Lo que más vendo es a turistas extranjeros que pasan, les gusta mi obra y adquieren un cuadro. También he hecho muchas exposiciones, lo que pasa no es que mi proyecto sea ambicioso, sino que es más amplio. La venta no me parece tan importante".
¿Cuánto cuestan tus cuadros? "Son caros. El arte no se debe rematar pero he decidido poner los pequeños a 85 euros. Los grandes, desde 2.500 a 20.000. Por uno me ofrecieron 5.000 y les dije que por menos de 18.000 no lo vendía y así ha sido".
¿Qué es para ti el arte? "Lo que me hace estar vivo, optimista y con el ánimo despierto. Soy autodidacta. Me encantan los colores pero me cuido mucho de que resulten demasiado pintorescos. No tengo influencias, ni siquiera de grandes pintores, porque los he encontrado a todos mentirosos".
miércoles, 16 de marzo de 2016
Hoy con... Manolo Romero
Encuentro al dominicano Manolo Romero pintando en una placita en Lavapiés mientras charla con un vecino. La estampa me resulta tan bucólica que decido hacerle uno de mis retratos.
¿Desde cuándo pintas? "Llevo toda la vida pintando. Empecé de niño, como empezamos todos, dibujando cosas que aparecían. Luego estudié pintura en la República Dominicana".
¿Qué técnicas empleas? "Casi siempre trabajo sobre foto, me gusta mucho. También del natural pero mayormente sobre foto, por varios motivos, uno de ellos el económico, porque ya no estamos en los tiempos del Romanticismo, en los que los pintores tenían una casa en el campo y ahí pintaban. Ahora si no llegas a fin de mes te echan de la casa. El arte está vinculado con el diario vivir del artista y hoy no podemos intentar imitar a Constable, cuyo padre era muy rico y podía permitirse el lujo de estar mucho tiempo con una misma obra. El sistema muchas veces limita la expresión artística".
¿Vendes tus cuadros? "Los vendo y expongo. He hecho una exposición en la galería Ministerio de Asuntos Importantes y este cuadro se va a exponer en el Círculo de Reflexión Juan Bosch, al que lo voy a donar, porque pertenezco al círculo. Tengo una colección muy buena, que se puede ver en facebook, y quiero venderla".
¿Cuánto cuestan? "Depende del tema. No domino tanto la figura como el paisaje. Se me conoce más como paisajista, por eso estoy ahora involucrado en intentar pintar la figura".
¿Por qué pintas en la calle? "Vengo a pintar aquí con amigos porque esta zona es tranquila. Antes pintaba en el Retiro, donde está la estatua del Ángel Caído".
¿Qué es para ti la pintura? "El arte pictórico siempre ha sido la manera en que todo ser humano ha querido expresarse, no importa a qué carrera haya estado vinculado. Todo humano, sea médico, abogado... considera que tiene un artista dentro y quiere pintar y tocar el piano, así que los que nos dedicamos a esto, que, como digo, todo ser humano lleva dentro, somos unos privilegiados. Y voilà, como dicen los franceses".
Como se me ha estropeado el disco duro, le pido que me permita hacerle otra sesión de fotos y me cita en la inauguración de su exposición en el Círculo de Bellas Artes, donde aprovecho para tomar a vuela pluma algunas notas sobre su pintura que aquí enlazo en forma de bosquejo de crítica. Espero que os guste.
Esta exposición de Romero, pintor de pincelada suelta y precisa, está compuesta únicamente por paisajes, con predominancia de los árboles, de una gran fuerza. Los cuadros destacan por su gran viveza, con sus amarillos, rosas y violetas y sus líneas verticales, horizontales y oblicuas.
Otros cuadros llaman la atención por sus anaranjados, sus rojos, su mezcla de impresionismo, fauvismo y puntillismo. Cada cuadro tiene su estilo particular, pero todos ellos transmiten sensación de relax, de una vida tranquila, en comunión con la naturaleza.
Los que más me gustaron fueron los que para su realización Manolo utilizó técnicas impresionistas, mientras que, personalmente, no tuvieron en mí tanto impacto los más realistas. En cualquier caso, no cabe duda de que nos encontramos ante un talento.
¿Desde cuándo pintas? "Llevo toda la vida pintando. Empecé de niño, como empezamos todos, dibujando cosas que aparecían. Luego estudié pintura en la República Dominicana".
¿Qué técnicas empleas? "Casi siempre trabajo sobre foto, me gusta mucho. También del natural pero mayormente sobre foto, por varios motivos, uno de ellos el económico, porque ya no estamos en los tiempos del Romanticismo, en los que los pintores tenían una casa en el campo y ahí pintaban. Ahora si no llegas a fin de mes te echan de la casa. El arte está vinculado con el diario vivir del artista y hoy no podemos intentar imitar a Constable, cuyo padre era muy rico y podía permitirse el lujo de estar mucho tiempo con una misma obra. El sistema muchas veces limita la expresión artística".
¿Vendes tus cuadros? "Los vendo y expongo. He hecho una exposición en la galería Ministerio de Asuntos Importantes y este cuadro se va a exponer en el Círculo de Reflexión Juan Bosch, al que lo voy a donar, porque pertenezco al círculo. Tengo una colección muy buena, que se puede ver en facebook, y quiero venderla".
¿Cuánto cuestan? "Depende del tema. No domino tanto la figura como el paisaje. Se me conoce más como paisajista, por eso estoy ahora involucrado en intentar pintar la figura".
¿Por qué pintas en la calle? "Vengo a pintar aquí con amigos porque esta zona es tranquila. Antes pintaba en el Retiro, donde está la estatua del Ángel Caído".
¿Qué es para ti la pintura? "El arte pictórico siempre ha sido la manera en que todo ser humano ha querido expresarse, no importa a qué carrera haya estado vinculado. Todo humano, sea médico, abogado... considera que tiene un artista dentro y quiere pintar y tocar el piano, así que los que nos dedicamos a esto, que, como digo, todo ser humano lleva dentro, somos unos privilegiados. Y voilà, como dicen los franceses".
Como se me ha estropeado el disco duro, le pido que me permita hacerle otra sesión de fotos y me cita en la inauguración de su exposición en el Círculo de Bellas Artes, donde aprovecho para tomar a vuela pluma algunas notas sobre su pintura que aquí enlazo en forma de bosquejo de crítica. Espero que os guste.
Esta exposición de Romero, pintor de pincelada suelta y precisa, está compuesta únicamente por paisajes, con predominancia de los árboles, de una gran fuerza. Los cuadros destacan por su gran viveza, con sus amarillos, rosas y violetas y sus líneas verticales, horizontales y oblicuas.
Otros cuadros llaman la atención por sus anaranjados, sus rojos, su mezcla de impresionismo, fauvismo y puntillismo. Cada cuadro tiene su estilo particular, pero todos ellos transmiten sensación de relax, de una vida tranquila, en comunión con la naturaleza.
Los que más me gustaron fueron los que para su realización Manolo utilizó técnicas impresionistas, mientras que, personalmente, no tuvieron en mí tanto impacto los más realistas. En cualquier caso, no cabe duda de que nos encontramos ante un talento.
viernes, 11 de octubre de 2013
"El sol del membrillo" en La Esencia
Dentro del ciclo "Concomitancias", este lunes presentamos en el cine-fórum de La Esencia una película importantísima en lo que a las relaciones entre el documental y la ficción se refiere, además de ser un clásico del cine español: El sol del membrillo (Víctor Erice, 1992, 134'), sobre la obra del pintor Antonio López. Antes veremos otro capítulo de "Historias para no dormir", que será el número 18 de los que llevamos vistos hasta el momento: la segunda parte de "El muñeco".
Datos de la proyección:
Lugar: Bar La Esencia.Calle Esperanza 8. Lavapiés. Madrid.
Fecha: 14/10/2013.
Hora: 19:00.
Entrada gratuita.
Sinopsis: Ésta es la historia de un artista (Antonio López) que trata de pintar, durante la época de maduración de sus frutos, un árbol —un membrillero— que hace tiempo plantó en el jardín de la casa que ahora le sirve de estudio. A lo largo de su vida, casi como una necesidad, el pintor ha trabajado sobre el mismo tema en muchas ocasiones. Cada año, con la llegada del otoño, esa necesidad se renueva. Lo que el artista no ha hecho nunca en su pintura del árbol es introducir entre sus hojas los rayos del sol. Desde el estilo que le es propio —un estilo que parte de la exactitud— esa tentativa posee una gran dificultad, se revela, según las circustancias, casi como una imposibilidad. En esta ocasión decide afrontarla. Pero lo hace como es habitual en él, con una tensión razonable, sin perseguir siquiera el acabado del cuadro, sin otro afán que permanecer unas semanas junto al frágil y generoso árbol. La película da cuenta de esta experiencia y, a la vez, de todo aquello (el paso de los días, la rutina cotidiana de personas y cosas...) que gravitan sobre esa casa y ese jardín. Un espacio y un tiempo —otoño de 1990— donde el artista trabaja y los frutos del árbol llegan al momento de su máximo esplendor. Cuando el invierno empieza a anunciar su llegada, los membrillos maduros, al caer de las ramas, ponen punto final a la labor del pintor, iniciando en tierra el proceso de su descomposición. Es entonces cuando, en la noche, el pintor nos cuenta un sueño (filmaffinity).
Crítica: "El esperado regreso de Víctor Erice a la realización cinematográfica, tras El sur. Propone una ficción documentalista, o un documental dramatizdo, en torno del pintor Antonio López, en general, y del cuadro que concibe en el jardín de su casa, en particular. Unas veces asombra por el rigor, la lógica y la autoconvicción que mantiene, pero otras fastidia, ora por su cerebralismo ora por los paréntesis supuestamente espontáneos. Ahora bien, parte de un principio teórico admirable: conservar el arte cinematográfico en la serenidad" (C. Aguilar: Guía del cine, 2009).
Premios: galardón de Fipresci y del jurado y nominado a la Palma de Oro en Cannes 1992, gran premio Hugo de Oro al mejor largometraje de ficción en el festival de Chicago 1992, primer premio en el festival internacional de Uruguay 1993, galardón de ADIRCE al mejor director español en 1993, entre otros premios y nominaciones .
Curiosidades: votada mejor película de la década de los 90 por una encuesta entre filmotecas y festivales de todo el mundo organizada por la Cinemateca de Ontario en 1999.
Ficha de El sol del membrillo en IMDb: http://www.imdb.com/title/tt0105438/
Ficha de El sol del membrillo en filmaffinity: http://www.filmaffinity.com/es/film532313.html
Ficha de "El muñeco" en IMDb: http://www.imdb.com/title/tt0601986/
Datos de la proyección:
Lugar: Bar La Esencia.Calle Esperanza 8. Lavapiés. Madrid.
Fecha: 14/10/2013.
Hora: 19:00.
Entrada gratuita.
Sinopsis: Ésta es la historia de un artista (Antonio López) que trata de pintar, durante la época de maduración de sus frutos, un árbol —un membrillero— que hace tiempo plantó en el jardín de la casa que ahora le sirve de estudio. A lo largo de su vida, casi como una necesidad, el pintor ha trabajado sobre el mismo tema en muchas ocasiones. Cada año, con la llegada del otoño, esa necesidad se renueva. Lo que el artista no ha hecho nunca en su pintura del árbol es introducir entre sus hojas los rayos del sol. Desde el estilo que le es propio —un estilo que parte de la exactitud— esa tentativa posee una gran dificultad, se revela, según las circustancias, casi como una imposibilidad. En esta ocasión decide afrontarla. Pero lo hace como es habitual en él, con una tensión razonable, sin perseguir siquiera el acabado del cuadro, sin otro afán que permanecer unas semanas junto al frágil y generoso árbol. La película da cuenta de esta experiencia y, a la vez, de todo aquello (el paso de los días, la rutina cotidiana de personas y cosas...) que gravitan sobre esa casa y ese jardín. Un espacio y un tiempo —otoño de 1990— donde el artista trabaja y los frutos del árbol llegan al momento de su máximo esplendor. Cuando el invierno empieza a anunciar su llegada, los membrillos maduros, al caer de las ramas, ponen punto final a la labor del pintor, iniciando en tierra el proceso de su descomposición. Es entonces cuando, en la noche, el pintor nos cuenta un sueño (filmaffinity).
Crítica: "El esperado regreso de Víctor Erice a la realización cinematográfica, tras El sur. Propone una ficción documentalista, o un documental dramatizdo, en torno del pintor Antonio López, en general, y del cuadro que concibe en el jardín de su casa, en particular. Unas veces asombra por el rigor, la lógica y la autoconvicción que mantiene, pero otras fastidia, ora por su cerebralismo ora por los paréntesis supuestamente espontáneos. Ahora bien, parte de un principio teórico admirable: conservar el arte cinematográfico en la serenidad" (C. Aguilar: Guía del cine, 2009).
Premios: galardón de Fipresci y del jurado y nominado a la Palma de Oro en Cannes 1992, gran premio Hugo de Oro al mejor largometraje de ficción en el festival de Chicago 1992, primer premio en el festival internacional de Uruguay 1993, galardón de ADIRCE al mejor director español en 1993, entre otros premios y nominaciones .
Curiosidades: votada mejor película de la década de los 90 por una encuesta entre filmotecas y festivales de todo el mundo organizada por la Cinemateca de Ontario en 1999.
Ficha de El sol del membrillo en IMDb: http://www.imdb.com/title/tt0105438/
Ficha de El sol del membrillo en filmaffinity: http://www.filmaffinity.com/es/film532313.html
Ficha de "El muñeco" en IMDb: http://www.imdb.com/title/tt0601986/
domingo, 24 de febrero de 2013
Greatest Hits: Entrevista con Víctor Aparicio/Coyote
La siguiente entrevista, en lengua gallega, fue publicada originalmente en Madrid Mon Amour, un blog del portal Praza Pública en el que pienso seguir colaborando. Me cayó muy bien Víctor Aparicio, hombre polifacético donde los haya, con el que creo que comparto una similar actitud ante la vida. Espero que les guste.
Neste blog falamos da experiencia de galegos que viven en Madrid, así que primeiro gustaríame facerche unas preguntas sobre a túa experiencia vital na capital. Cando viñeches vivir a Madrid? Por qué?
Que che pareceu a cidade a primeira vez que estiveches nela?
Algunha vez sintes saudades do teu Tui natal? Vas moito por aí?
Eu penso que iso da saudade xa non ten razón de ser. Non sempre se dá feito, pero cada un trata de estar, máis ou menos, onde quere estar ou onde pode facer dun xeito mellor o traballo que fai. Eu estou totalmente en contra desa imaxe do galego chorón, que está sempre a chorar polos montes, polos campos e polas peneiras. Non ten sentido cando se trata de distancias reducidas, aínda que hoxe séguese a tardar 7-8 horas en ir a Tui. É diferente estar en Madrid que estar emigrado en América ou noutro lado. Eu síntome moi a gusto na Galiza, vou moito por aí e opino que a saudade é un termino un pouco desfasado. Por outro lado, se eu tivese saudade da miña terra por demais, iríame alá.
Teño estado tempadas, agora mesmo teño a moza en Tui. Andamos ela alí e eu aquí. Por outro lado, nunca perdín o contacto, traballo con algún músico de Tui e tamén de Vigo, teño feito documentais para a televisión galega, teño un contacto máis ou menos permanente coa terra.
Teste sentido algunha vez como Paco Martínez Soria ou, mellor, como Xan das Bolas, na gran urbe?
Téñome sentido como eles aquí, en Benavente, en Tui e en Valença do Minho, moitas veces.
Qué é o que máis che gusta de Madrid?
Unha cousa que non se entende moito na Galiza: que teño amigos asturianos, cataláns, madrileños, de Albacete, de Andalucía, de Panamá, de Chile… de moitos lados. As cidades o que teñen motas veces e que aglutinan xente de moitas partes. Claro, hai una imaxe de madrileño que ven de lonxe, que é a do veraneante de Sanxenxo. Eu desa xente coñezo algún exemplar, pero tampouco moitos. Os madrileños son tan burros ou tan listos como os galegos ou os cataláns, teño conecido metepatas de todas as nacionalidades.
Onde che gustaría vivir se poideses escoller?
A min gustaríame vivir entre Madrid e a Galiza, pero máis libremente. É que se nos poñemos a divagar, gustaríame ter moitas cousas que non teño: gañar mais diñeiro, ter unha vida un pouco mas libre, no sentido de que se tivese tido máis éxito na música podería irme a preparar un disco a non sei onde, pero como teño que traballar día a día, vivo mais ou menos ao día, non podo formularme “o próximo ano fago un disco, éste vou máis de tranqui”. A realidade é que teño que estar aquí e cando teño traballo na Galiza, alá.
Cambiando de tema, ti es un artista mulstidisciplinar: cantante, guitarrista, pintor, debuxante, ilustrador, historietista, videocreador… Cal consideras o teu forte?
Eu teño máis vista que oído: son máis visual que auditivo. O que pasa é que os logros artísticos non son tanto as capacidades que teña un como a conciencia que teña un delas, quero dicir, que hai moito virtuoso escribindo, facendo pelis ou tocando a guitarra que despois non transmiten moito. Bob Dylan non tiña moi boa voz. Moitos pintores ou deseñadores gráficos non tiñan tanta vista como outra xente pero o asunto non é realmente o virtuosismo e as grandes capacidades.
Fálanos dos teus inicios no mundo da música.
Eu estaba aquí estudando Belas Artes e a min gústabame moito a música. Despois dunha época de virtuosos, a época dos grandes grupos de blues e sinfónicos, chegou o pub rock e despois o punk, pareceume bastante excitante e, sobre todo, non facía falta estudar sete anos de piano, así que me metín de cabeza, supoño que como o resto da xente que daquela se meteu no mundo do punk e a nova onda.
Ti, ao frente do grupo Los Coyotes, es probablemente o primeiro en crear iso que logo se chamou “mestizaxe” de pop español e ritmos latinos, co que logo tanto éxito tiveron grupos como Radio Futura ou Los Rodríguez. Nunha longa entrevista en “Mondo Brutto” falas diso con detalle pero só quereriamos saber se, como galego, sínteste orgulloso desa fazaña.
A ver, non se pode pór patentes a estes descubrimentos, porque en primeiro lugar antes ca min fixérao Santana, Elkin y Nelson, Los Lobos… eu síntome orgulloso de moitas cousas como galego, pero non puiden patentar o rock latino porque non se pode patentar nin iso nin as pelis de vaqueiros, sería completamente absurdo. O que si que é verdade é que antes que me sentín atraído pola historia latina, iberoamericana, antes que outra xente. Ao mellor isto xa tiña un pouco que ver co sentimento galego, pola conexión entre Galiza e Latinoamérica, con toda a emigración… Daquela Barcelona facía alarde de ter a salsa, pero en Galicia tamén había moitas orquestras de salsa, que viñan directamente da conexión venezolana, tipo Billo’s Caracas Boys, como galego síntome orgulloso desa influencia. Como daquela todo o mundo quería ser europeo de primeiro nivel, costaba entender que eu, en vez de desexar ser ingles ou francés, desexara ser latinoamericano, cousa que de feito era. Un, ao ser galego, ten algo de latinoamericano, ¿non? Daquela chocaba un pouco e, de feito, moita xente pensaba que aquela canción insoportable de “300 kilos”, que era un panfleto, era de chirigota, en plan Siniestro Total ou “Vaya, vaya, aquí no hay playa”.
Fálanos da túa relación con Alaska e da xira que fixeches con ela.
Fixen una xira con Alaska y los Pegamoides en substitución de Carlos Berlnga, porque el non quería ir de xira. Propuxéronme o asunto e aceptei ir con eles, un ano e medio máis ou menos. Eu tocaba a guitarra e cantaba, porque Carlos só quería tocar en Madrid, Bilbao, Barcelona e Valencia, pero non en sitios pequenos, un pouco levado pola sensación que había na época de que no mundo do rock and roll todo era fashion e a xente non tocaba en garitos, despois resultou que esa idea era totalmente falsa, porque os Rolling, Dr. Feelgood, Siouxse, etc. tocaran en 25.000 garitos, pero nós, como eramos tan paletos… A xente pensaba que cando Franco morrese a nosa vida ía ser como a de Paris Hilton. Moita xente equivocouse niso.
Os teus últimos discos teñen saído en distintas discográficas (Munster, Eureka) e moi espaciados, dá a sensación de que hoxe hai que currarse moito que che editen, non?
Hoxe é facil a edición de discos debido ao abaratamento dos costes de gravación. Pero un artista ou grupo é facil que teña que pagar unha parte dos costes. Polo tanto o sistema mais empregado é o da co-producción artista-discográfica. É o meu caso.
Pasando xa á túa obra como artista plástico e audiovisual, cal destas dúas facetas che gusta máis?
Estaban buscando quen lles fixese ese videoclip e querían unha historia que non tivese nin mariñeiro nin capitán nin loira, e o meu guión era a historia da canción ao pé da letra, que era exactamente o que eles non querían, pero a estética non era tan convencional. Era algo entre O gabinete do doutor Caligari e os debuxos de La Codorniz, e iso convenceunos.
Eu son particularmente fan teu polos teus cómics, que, na miña opinión, é realmente no que destacas, máis que como músico. Sen embargo, só se publicou de momento unha recopilación dos teus traballos: a magnífica “Come yuca” (1998). Para cando máis? Prométenos que te vas dedicar máis a esta faceta túa.
Igual se podería facer unha recopilación. O que pasa é que para min o cómic dá moito traballo e a recompensa económica que ten é practicamente +-0. Ademáis, agora mesmo se alguén che propón facer un cómic, trataríase dunha novela gráfica, dunhas 700 páxinas… Hai que dedicarlle toda unha vida, así que eu téñoo un pouco abandonado. Agora vou facer unha cousa de poucas páxinas, pero é moi difícil porque non teño moito tempo e eu non podo vivir do ar.
Fálanos da túa faceta como pintor.
Ultimamente estou semi-retirado, porque non teño moito tempo. As cousas non están moi ben, hai que traballar o triple para gañar a metade. Iso non é algo exclusivo meu; pásalle a todo o mundo. Non teño moito tempo, vou facendo cousas. Do que vivo dende hai tempo é do deseño gráfico. Tamén a música me dá un pouco de diñeiro e vou tirando entre unhas cousas e outras.
"Estou totalmente en contra da imaxe do galego chorón"
Víctor Aparicio Abundancia, máis coñecido como Víctor Coyote, era un artista galego residente en Madrid máis ou menos descoñecido até que, en pleno fervor da movida madrileña dos 80, destacou ao frente do seu grupo Los Coyotes por facer música latina cando o que se levaba era o rollo anglosaxón. Nesta entrevista fálanos da súa experiencia en Madrid e tamén das súas facetas como músico, artista gráfico, videocreador, pintor e danos interesantes opinións sobre o seu concepto da saudade e da galeguidade.
Neste blog falamos da experiencia de galegos que viven en Madrid, así que primeiro gustaríame facerche unas preguntas sobre a túa experiencia vital na capital. Cando viñeches vivir a Madrid? Por qué?
No 75, para facer Belas Artes.
| Concerto-obra de teatro no Teatro del Barrio / Foto: De la Vega |
Que che pareceu a cidade a primeira vez que estiveches nela?
Pareceume moi ben, porque Madrid era unha gran cidade, eu viña de alí de Tui e todo isto era un pouco excitante, un cambio de aires, outra cousa, máis cosmopolita, estaba ben.
Algunha vez sintes saudades do teu Tui natal? Vas moito por aí?
Eu penso que iso da saudade xa non ten razón de ser. Non sempre se dá feito, pero cada un trata de estar, máis ou menos, onde quere estar ou onde pode facer dun xeito mellor o traballo que fai. Eu estou totalmente en contra desa imaxe do galego chorón, que está sempre a chorar polos montes, polos campos e polas peneiras. Non ten sentido cando se trata de distancias reducidas, aínda que hoxe séguese a tardar 7-8 horas en ir a Tui. É diferente estar en Madrid que estar emigrado en América ou noutro lado. Eu síntome moi a gusto na Galiza, vou moito por aí e opino que a saudade é un termino un pouco desfasado. Por outro lado, se eu tivese saudade da miña terra por demais, iríame alá.
Tes estado tempadas longas na Galiza ou só vas por traballos concretos ou de vacacións?
Teño estado tempadas, agora mesmo teño a moza en Tui. Andamos ela alí e eu aquí. Por outro lado, nunca perdín o contacto, traballo con algún músico de Tui e tamén de Vigo, teño feito documentais para a televisión galega, teño un contacto máis ou menos permanente coa terra.
Teste sentido algunha vez como Paco Martínez Soria ou, mellor, como Xan das Bolas, na gran urbe?
Téñome sentido como eles aquí, en Benavente, en Tui e en Valença do Minho, moitas veces.
Qué é o que máis che gusta de Madrid?
Unha cousa que non se entende moito na Galiza: que teño amigos asturianos, cataláns, madrileños, de Albacete, de Andalucía, de Panamá, de Chile… de moitos lados. As cidades o que teñen motas veces e que aglutinan xente de moitas partes. Claro, hai una imaxe de madrileño que ven de lonxe, que é a do veraneante de Sanxenxo. Eu desa xente coñezo algún exemplar, pero tampouco moitos. Os madrileños son tan burros ou tan listos como os galegos ou os cataláns, teño conecido metepatas de todas as nacionalidades.
![]() |
| Victor na súa etapa tudense. Xa daquela tiña predilección polas gafas de pasta |
Onde che gustaría vivir se poideses escoller?
A min gustaríame vivir entre Madrid e a Galiza, pero máis libremente. É que se nos poñemos a divagar, gustaríame ter moitas cousas que non teño: gañar mais diñeiro, ter unha vida un pouco mas libre, no sentido de que se tivese tido máis éxito na música podería irme a preparar un disco a non sei onde, pero como teño que traballar día a día, vivo mais ou menos ao día, non podo formularme “o próximo ano fago un disco, éste vou máis de tranqui”. A realidade é que teño que estar aquí e cando teño traballo na Galiza, alá.
Cambiando de tema, ti es un artista mulstidisciplinar: cantante, guitarrista, pintor, debuxante, ilustrador, historietista, videocreador… Cal consideras o teu forte?
Eu teño máis vista que oído: son máis visual que auditivo. O que pasa é que os logros artísticos non son tanto as capacidades que teña un como a conciencia que teña un delas, quero dicir, que hai moito virtuoso escribindo, facendo pelis ou tocando a guitarra que despois non transmiten moito. Bob Dylan non tiña moi boa voz. Moitos pintores ou deseñadores gráficos non tiñan tanta vista como outra xente pero o asunto non é realmente o virtuosismo e as grandes capacidades.
Fálanos dos teus inicios no mundo da música.
Eu estaba aquí estudando Belas Artes e a min gústabame moito a música. Despois dunha época de virtuosos, a época dos grandes grupos de blues e sinfónicos, chegou o pub rock e despois o punk, pareceume bastante excitante e, sobre todo, non facía falta estudar sete anos de piano, así que me metín de cabeza, supoño que como o resto da xente que daquela se meteu no mundo do punk e a nova onda.
Ti, ao frente do grupo Los Coyotes, es probablemente o primeiro en crear iso que logo se chamou “mestizaxe” de pop español e ritmos latinos, co que logo tanto éxito tiveron grupos como Radio Futura ou Los Rodríguez. Nunha longa entrevista en “Mondo Brutto” falas diso con detalle pero só quereriamos saber se, como galego, sínteste orgulloso desa fazaña.
A ver, non se pode pór patentes a estes descubrimentos, porque en primeiro lugar antes ca min fixérao Santana, Elkin y Nelson, Los Lobos… eu síntome orgulloso de moitas cousas como galego, pero non puiden patentar o rock latino porque non se pode patentar nin iso nin as pelis de vaqueiros, sería completamente absurdo. O que si que é verdade é que antes que me sentín atraído pola historia latina, iberoamericana, antes que outra xente. Ao mellor isto xa tiña un pouco que ver co sentimento galego, pola conexión entre Galiza e Latinoamérica, con toda a emigración… Daquela Barcelona facía alarde de ter a salsa, pero en Galicia tamén había moitas orquestras de salsa, que viñan directamente da conexión venezolana, tipo Billo’s Caracas Boys, como galego síntome orgulloso desa influencia. Como daquela todo o mundo quería ser europeo de primeiro nivel, costaba entender que eu, en vez de desexar ser ingles ou francés, desexara ser latinoamericano, cousa que de feito era. Un, ao ser galego, ten algo de latinoamericano, ¿non? Daquela chocaba un pouco e, de feito, moita xente pensaba que aquela canción insoportable de “300 kilos”, que era un panfleto, era de chirigota, en plan Siniestro Total ou “Vaya, vaya, aquí no hay playa”.
Fálanos da túa relación con Alaska e da xira que fixeches con ela.
Fixen una xira con Alaska y los Pegamoides en substitución de Carlos Berlnga, porque el non quería ir de xira. Propuxéronme o asunto e aceptei ir con eles, un ano e medio máis ou menos. Eu tocaba a guitarra e cantaba, porque Carlos só quería tocar en Madrid, Bilbao, Barcelona e Valencia, pero non en sitios pequenos, un pouco levado pola sensación que había na época de que no mundo do rock and roll todo era fashion e a xente non tocaba en garitos, despois resultou que esa idea era totalmente falsa, porque os Rolling, Dr. Feelgood, Siouxse, etc. tocaran en 25.000 garitos, pero nós, como eramos tan paletos… A xente pensaba que cando Franco morrese a nosa vida ía ser como a de Paris Hilton. Moita xente equivocouse niso.
| Con Pablo Novoa, en la presentacion de "De pueblo y de río" / Foto: De la Vega |
Os teus últimos discos teñen saído en distintas discográficas (Munster, Eureka) e moi espaciados, dá a sensación de que hoxe hai que currarse moito que che editen, non?
Hoxe é facil a edición de discos debido ao abaratamento dos costes de gravación. Pero un artista ou grupo é facil que teña que pagar unha parte dos costes. Polo tanto o sistema mais empregado é o da co-producción artista-discográfica. É o meu caso.
Pasando xa á túa obra como artista plástico e audiovisual, cal destas dúas facetas che gusta máis?
Para min son o mesmo.
Fálanos do videoclip que fixeches para Los Rodríguez.
Estaban buscando quen lles fixese ese videoclip e querían unha historia que non tivese nin mariñeiro nin capitán nin loira, e o meu guión era a historia da canción ao pé da letra, que era exactamente o que eles non querían, pero a estética non era tan convencional. Era algo entre O gabinete do doutor Caligari e os debuxos de La Codorniz, e iso convenceunos.
Eu son particularmente fan teu polos teus cómics, que, na miña opinión, é realmente no que destacas, máis que como músico. Sen embargo, só se publicou de momento unha recopilación dos teus traballos: a magnífica “Come yuca” (1998). Para cando máis? Prométenos que te vas dedicar máis a esta faceta túa.
Igual se podería facer unha recopilación. O que pasa é que para min o cómic dá moito traballo e a recompensa económica que ten é practicamente +-0. Ademáis, agora mesmo se alguén che propón facer un cómic, trataríase dunha novela gráfica, dunhas 700 páxinas… Hai que dedicarlle toda unha vida, así que eu téñoo un pouco abandonado. Agora vou facer unha cousa de poucas páxinas, pero é moi difícil porque non teño moito tempo e eu non podo vivir do ar.
Fálanos da túa faceta como pintor.
Ultimamente estou semi-retirado, porque non teño moito tempo. As cousas non están moi ben, hai que traballar o triple para gañar a metade. Iso non é algo exclusivo meu; pásalle a todo o mundo. Non teño moito tempo, vou facendo cousas. Do que vivo dende hai tempo é do deseño gráfico. Tamén a música me dá un pouco de diñeiro e vou tirando entre unhas cousas e outras.
martes, 27 de marzo de 2012
Entrevista con Ouka Leele
Ouka Leele es una de mis fotógrafas favoritas. Al pensar en ella, lo primero que me viene a la mente es la movida madrileña, por la multitud de portadas de discos que hizo para grupos de los ochenta. Sin embargo Ouka Leele, o Bárbara Allende, su nombre real, es mucho más que eso. En esta entrevista hablamos de su concepto de la fotografía, del arte, de la vida tras una grave enfermedad y, especialmente, del documental sobre ella realizado por Rafael Gordon
"En mí está todo el universo"
―¿Por qué te hiciste fotógrafa?
―No me considero fotógrafa sino artista que utiliza la fotografía entre otras técnicas o disciplinas. Me encontré la fotografía en mi camino del arte y me cautivó, siempre hui de ella pero parece que esta época en la que vivimos tiene la imagen fotográfica como lenguaje popular.
―¿Cómo pasaste a formar parte de la movida madrileña?
―No pasé a formar parte, la movida vino a formar parte de mí… Ahora en serio, la movida no era algo en lo que te alistabas, era algo que sucedía y no sé cómo llegó a tener un nombre, pues nadie se lo propuso, fue algo espontáneo. Estábamos ahí y pasó lo que pasó y se difuminó como se difuminó. No había ninguna pretensión. Fue una conjunción de gente joven muy creativa y trabajadora y había para todos los gustos, abanderados del más frívolo kitsch, místicos, trovadores, científicos del arte, naïfs, no sé… cada uno era como era. No podrías definir exactamente un estilo en común, sino una serie de individualidades.
―En esa época hiciste multitud de portadas de discos de grupos de rock (Los Burros, Los Ilegales, Danza Invisible, Peor Impossible, el homenaje a Poch). ¿Cómo surgieron estas portadas? ¿Fueron encargos o tenías relación con los músicos?
―Pues las dos cosas, tengo relación con algunos, con otros fue un encargo o una utilización de una imagen ya hecha.
―Has sobrevivido al cáncer. ¿Cómo influyó tu enfermedad en tu obra posterior?
―Las cosas influyen en mi vida y mi vida influye en mi obra. Si yo me transformo, mi obra se transforma. Y sí haber pasado tan joven por una enfermedad y rozar la posibilidad de morir tan pronto es una experiencia que te marca para siempre. Y para mí fue algo importante, una lección muy grande y muy pronto y eso fue bueno para mí. Me hizo valorar la vida, cada instante, cada segundo se llenó de una belleza y una luz increíble y preciosa, desapareció el tiempo, ni pasado, ni futuro, se abrió el presente a la eternidad. A veces lo olvido, pero está ahí como marca indeleble.
―¿Qué sientes al verte reflejada en la pantalla en el documental La mirada de Ouka Leele de Rafael Gordon.
―Yo aguanto poco el verme en imágenes, pero he visto muchas veces la película de Rafael Gordon y me gusta, es muy bella, muy sencilla y refleja de mí, eso del presente eterno, que da igual que estés mirando a una mariposa posarse en una ramita o pintando un inmenso mural o recogiendo la caca de los perros en la acera.
―¿Qué queda en ti de la Ouka Lele de los 80?
―Según los científicos nada, pues se supone que todas mis células son nuevas. Pero sigue en mí la pasión, el apuntarme a saraos artísticos en un santiamén. No sé, me cuesta hablar así, no sé qué decirte, yo estoy aquí, ahora mismo contestando tus preguntas y no me gusta pensar en pasados. Es decir, no puedo pensar en las personas como alguien de los 80 o de los 50 o de los 90 y menos quiero hacer eso conmigo.
―¿Es la misma persona Bárbara Allende y Ouka Leele?
―Sí, la diferencia es que Bárbara Allende Gil de Biedma es el nombre que viene de mis padres y Ouka Leele es más una marca, un nombre artístico, un nombre escogido por mí para mi vida artística. No hay dos personas en todo caso millones, en mí está todo el universo.
―La técnica por la que te hiciste famosa consistía en pintar las fotos a mano. ¿Cómo llegaste a esta técnica tan poco corriente? Y… ¿por qué la abandonaste?
―Ni llego, ni abandono. No programo las cosas. Pintar es una pasión, una necesidad, o al menos lo era, era una necesidad para vivir. No concebía estar sin hacer nada, hablando, en una reunión, siempre tenía que estar dibujando, me aburría estar sin usar mis manos, que son muy inquietas. Y cuando empecé con la fotografía que la hacía casi exclusivamente en blanco y negro, me puse a pintarlas, es muy largo de contar… Ahora ya no tengo tanta necesidad de estar pintando, de irme a otro mundo mientras estoy en éste, ahora puedo estar más horas en la vida “normal” sin ahogarme. Pero yo necesito silencio, silencio creador.
―En el documental dices algo así como que le pedías a tu editor que querías pintar. ¿Por qué no lo habías hecho antes, sobre todo tratándose de un arte tan barato? Después de pintar el gran mural de Ceutí (Murcia), ¿has vuelto a hacer más pinturas?
―Creo que nunca he dejado de pintar, nunca. Mis fotos llevan más horas de pintura que de toma, incluso las que ahora no pinto a mano las pinto en photoshop. A Ángel Pina le decía que quería pintar excluyendo a la fotografía, que para mí la fotografía pasaba a formar parte de una etapa pasada de mi vida. Que no podía más de encargos fotográficos y ¡zas! me ofrecen pintar un mega-mural. Otra vez en Arco expuse sólo dibujos y pinturas en tamaño pequeño y antes de la feria dije “si lo vendo todo me dedico a la pintura ya de una vez”. Todo esto fue una etapa en que mi hija era pequeñita y me era más fácil pintar y dibujar mientras estaba con ella que hacer fotos. Y entonces toda la pared llena de dibujos en Arco se vendió y tuvimos que volver a poner más dibujos y se volvió a vender todo. Y pensé “vaya, tendré que cumplir mi promesa”. Después lo del mural, cuando digo en voz alta que quiero pintar y dejar las fotos de lado, no sé… son señales muy claras. Y también el mural que da pie a una película. Pero… entonces van y me dan el Premio Nacional de Fotografía, me alegré por un lado pero por otro fue truncar mi avance hacia la pintura pura… Todo lo digital no me convencía y eso daba fuerza a mi alejamiento de la fotografía, pero ya lo digital tiene una calidad que me permite seguir con las fotos. Mi verdadero amor, mi verdadero camino, mi sueño o mi añoranza está en lo que yo pueda hacer sin tanto cable, me siento prisionera de los aparatos, quiero que mis manos y mi mente vuelen libres. El Premio Nacional me trajo una vorágine fotográfica que todavía no ha parado. Sueño con la pintura pero me dejo llevar por lo que la vida me va trayendo en cada momento. Mi necesidad de crear me lleva a escribir. El papel en blanco, los mundos invisibles que pueden surgir de él con el dibujo, el trazo o la palabra. La cámara de fotos es fascinante pero depende demasiado de la realidad.
En definitiva, quiero una obra fuera del tiempo.
(Gracias a Eduardo Chong por ayudarme a superar mi crisis de inspiración – Nota del entrevistador)
Suscribirse a:
Entradas (Atom)





